In het kort
- ATP geldt voor internationaal vervoer van bederfelijke levensmiddelen tussen verdragslanden.
- FNA: mechanisch gekoeld, normale isolatie, +12 tot 0 °C. FRC: zware isolatie, +12 tot -20 °C.
- Diepvries -18 °C, ijs -20 °C, vers rood vlees max. +7 °C, gevogelte max. +4 °C.
- Bij diepvries: registrerend meetinstrument volgens EN 12830:2018, gegevens minstens één jaar bewaren.
- In Nederland keurt de RDW: een nieuw certificaat geldt 6 jaar, daarna steeds 3 jaar.
Vers vlees naar Duitsland, diepvriesvis naar Italië, zuivel naar België: zodra bederfelijke levensmiddelen de grens over gaan, heb je te maken met het ATP-verdrag. Het bepaalt in welk soort voertuig je mag rijden en bij welke temperatuur. Dit artikel zet de klassen, temperaturen en registratie-eisen op een rij.
Wat is het ATP-verdrag?
ATP staat voor Accord relatif aux transports internationaux de denrées périssables, in het Nederlands de Overeenkomst inzake het internationale vervoer van bederfelijke levensmiddelen. Het verdrag is opgesteld onder de VN-Economische Commissie voor Europa. In Nederland is de geconsolideerde tekst te vinden op wetten.overheid.nl; de versie die nu geldt, is van 25 augustus 2026.
ATP geldt voor vervoer van bederfelijke levensmiddelen waarbij laden en lossen in twee verschillende staten plaatsvinden en de losplaats op het grondgebied van een verdragsluitende partij ligt. Het voertuig moet een geldig ATP-certificaat hebben en de temperaturen uit de bijlagen moeten worden aangehouden tijdens laden, vervoer en lossen.
Isolatie en klassen
ATP deelt voertuigen eerst in naar isolatie, uitgedrukt in de K-waarde (warmtedoorgangscoëfficiënt):
- IN, normaal geïsoleerd: K-waarde maximaal 0,70 W/m².°C;
- IR, zwaar geïsoleerd: K-waarde maximaal 0,40 W/m².°C.
Daarna volgt de klasse van de koeling. Voor mechanisch gekoelde voertuigen (koelmachine) gelden:
| Klasse | Binnentemperatuur | Isolatie |
|---|---|---|
| A | instelbaar tussen +12 °C en 0 °C | normaal of zwaar |
| B | instelbaar tussen +12 °C en -10 °C | zwaar |
| C | instelbaar tussen +12 °C en -20 °C | zwaar |
| D | 0 °C of kouder, vast | normaal of zwaar |
| E | -10 °C of kouder, vast | zwaar |
| F | -20 °C of kouder, vast | zwaar |
Op de buitenkant van het voertuig staat een kenteken in donkerblauwe letters op een witte ondergrond, met de vervaldatum. De eerste letter geeft het type koeling, de tweede de isolatie, de derde de klasse. Twee veelvoorkomende voorbeelden:
- FNA: mechanisch gekoeld (F), normale isolatie (N), klasse A. Geschikt voor gekoelde producten, niet voor diepvries.
- FRC: mechanisch gekoeld (F), zware isolatie (R), klasse C. Geschikt voor gekoeld en diepvries tot -20 °C.
Verplichte temperaturen
Bijlage 2 van ATP geeft de maximale temperatuur voor diepgevroren en bevroren levensmiddelen, bijlage 3 voor gekoelde producten. Een greep:
| Product | Maximale temperatuur |
|---|---|
| IJs | -20 °C |
| Diepgevroren vis, visproducten, schaal- en weekdieren en andere diepvriesproducten | -18 °C |
| Overige bevroren levensmiddelen (behalve boter) | -12 °C |
| Boter (bevroren) | -10 °C |
| Rauwe melk | +6 °C |
| Rood vlees en groot wild | +7 °C |
| Vleesproducten, gepasteuriseerde melk, verse zuivel, kant-en-klare gerechten | +6 °C of de temperatuur op etiket of vervoersdocument |
| Gevogelte, konijn en klein wild | +4 °C |
| Rood orgaanvlees | +3 °C |
| Gehakt | +2 °C of de temperatuur op etiket of vervoersdocument |
| Onbewerkte vis, schaal- en weekdieren | op smeltend ijs |
Bij het ontdooien van de verdamper mag de temperatuur van een deel van diepvriesproducten kortstondig maximaal 3 °C boven de norm komen.
Datalogger en temperatuurregistratie
Voor diepgevroren levensmiddelen voor menselijke consumptie eist ATP een instrument dat de luchttemperatuur meet, registreert en opslaat. Dat instrument moet voldoen aan EN 12830:2018 en worden geverifieerd volgens EN 13486. De registraties worden gedateerd en minstens één jaar bewaard, of langer afhankelijk van het product.
Ook bij gekoeld vervoer is een datalogger in de praktijk vaak een eis van de verlader of afnemer, omdat je daarmee kunt aantonen dat de koelketen niet onderbroken is.
ATP-certificaat in Nederland
In Nederland keurt de RDW koelvoertuigen voor ATP. Volgens de RDW:
- geldt een certificaat voor een nieuwe laadbak 6 jaar;
- daarna wordt het steeds voor 3 jaar verlengd, na een keuring op locatie;
- heb je bij de aanvraag een geldig F-gassen- of lekdichtheidscertificaat van de koelmachinefabrikant nodig;
- is voor voertuigen zonder typegoedkeuring of van 12 jaar en ouder eerst een K-waardemeting door Wageningen University & Research nodig.
Zonder geldig certificaat riskeer je bij controles in het buitenland hoge boetes.
Praktijkvoorbeeld
Voorbeeld: een groothandel in Amsterdam wil een gemengde lading versturen naar Milaan: 10 pallets gekoelde zuivel en 6 pallets diepvriesgroente.
- Diepvriesgroente moet op -18 °C, zuivel op maximaal +6 °C.
- Eén temperatuur voor de hele wagen werkt dus niet. Opties zijn twee aparte zendingen of een wagen met meerdere temperatuurcompartimenten.
- Voor de diepvriesgroente is een temperatuurregistratie volgens EN 12830 verplicht. De afzender spreekt met de vervoerder af dat de registratie bij aflevering beschikbaar is.
- Het voertuig moet een FRC-kenteken of een andere klasse hebben die -18 °C haalt, met een geldig ATP-certificaat.
Koeltransport met Adelaar
Koeltransport doen we in overleg. We bespreken vooraf wat je lading vraagt: producttype, temperatuur, ATP-klasse en registratie, en plannen dan de passende inzet. Lees meer bij koeltransport en internationaal transport, of vraag een offerte aan met de temperatuureisen erbij.